Էռնեստ Միլլեր Հեմինգուեյը (ծնվ. հուլիսի 21, 1899) ամերիկացի գրող է, լրագրող, գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, «Հրաժեշտ զենքին», «Ո՞ւմ մահն է գուժում զանգը» և շատ այլ հայտնի ստեղծագործությունների հեղինակ։

Ներկայացնում ենք ամենահետաքրքիր ու անսպասելի փաստերը գրողի մասին, ով իր կյանքը վերածել է արկածային վեպի՝ ողբերգական ավարտով։

Էռնեստ Հեմինգուեյը ծնվել է բժշկի և տնային տնտեսուհու ընտանիքում՝ Չիկագոյի արվարձանում: Նա մեծացավ որպես համառ տղա և արեց միայն այն, ինչ ուզում էր: Նա երաժիշտ չդարձավ, ինչպես մայրն էր ուզում, և համալսարան չգնաց։ Փոխարենը, դպրոցից անմիջապես հետո նա տեղափոխվեց հորեղբոր մոտ և աշխատանքի ընդունվեց տեղական թերթում որպես լրագրող։ Առաջին օրը Հեմինգուեյը մի պատմություն ստացավ հրդեհի մասին. արդյունքը հիանալի ռեպորտաժ էր և այրված կոստյում:

Երբ սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Հեմինգուեյը շատ էր ուզում գնալ ռազմաճակատ, բայց վատ տեսողության պատճառով նրան բանակ չտարան։ Այնուհետև երիտասարդը գրանցվեց որպես Կարմիր խաչի կամավոր վարորդ, և հայտնվեց Իտալիայի ճակատում: Միլանում գտնվելու առաջին իսկ օրը Հեմինգուեյը և այլ կամավորներ ուղարկվեցին մաքրելու պայթեցված զինամթերքի գործարանի տարածքը. «Ես ստիպված էի դուրս հանել դիակները, այդ թվում՝ կանանց և երեխաների»: Հեմինգուեյը պատերազմում աչքի է ընկել կրակից հանելով իտալացի դիպուկահարի։ Միաժամանակ, նա ինքն է ստացել ավելի քան երկու հարյուր վերք, որոնցից հիվանդանոցում երկար ժամանակ բեկորներ են հանվել։ 

Փարիզը միշտ եղել է Հեմինգուեյի սիրելի քաղաքը։ Գրողն առաջին անգամ այնտեղ եղել է իր առաջին կնոջ հետ՝ 1921 թվականին։ Նորապսակներն ապրում էին ավելի քան համեստ, եթե չասենք՝ աղքատ։ Այնուամենայնիվ, Հեմինգուեյը շատ է գրել և հանդիպել շատ հետաքրքիր մարդկանց՝ գրողներ Սքոթ Ֆիցջերալդ, Ջեյմս Ջոյս, Գերտրուդ Սթայն, բանաստեղծ Էզրա Փաունդ և այլք։ Փարիզում անցկացրած երջանիկ ժամանակը հետագայում մարմնավորվեց «Տոն, որը միշտ քեզ հետ է» (1964) հուշերի գրքում:

Էռնեստ Հեմինգուեյը սիրված էր կանանց շրջանում, բայց նա չէր սիրում կողքից «գործեր» ունենալ։ Մեկ այլ նոր հոբբի հաճախ ավարտվում էր ամուսնությամբ: Այսպիսով, գրողն ամուսնացել է չորս անգամ։ Նա իր առաջին երկու կանանցից ուներ երեք որդի։

Իր ստեղծագործությունները գրելու ընթացքում Հեմինգուեյն ամենից հաճախ ուտում էր գետնանուշի կարագով և սոխով սենդվիչներ։ Ընդհանրապես, նա սիրում էր համեղ ուտելիքներ ու ճաշ պատրաստել գիտեր։ Հեմինգուեյը մի անգամ իր թերթի սյունակում հրապարակել է խնձորի կարկանդակի բաղադրատոմս։ Այսօր գրողի Ֆլորիդայի թանգարանում կարող եք տեսնել նրա այլ բաղադրատոմսեր, օրինակ՝ համբուրգերինը։

Հեմինգուեյը մի անգամ գողացել է միզարան՝ իր սիրելի բարից: Գրողը նշել է, որ այս բարում այնքան գումար է «վատնել», որ իրավունք ունի տիրանալու դրան։ Միզարանը տեղադրվել է Հեմինգուեյի տանը։

Հեմինգուեյն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Իսպանիայում տեղի ունեցած Քաղաքացիական պատերազմին (1936-1939 թթ.)՝ գեներալ Ֆրանկոյի դեմ կռվող հանրապետականների կողմից։ Որպես լրագրող՝ նա նկարահանող խմբի հետ մեկնել է Մադրիդ՝ «Land of Spain» վավերագրական ֆիլմի նկարահանման համար, որի սցենարը գրել է ինքը։ Պատերազմի ամենադժվար օրերին Հեմինգուեյը չլքեց նացիստների կողմից պաշարված քաղաքը։ Պատերազմից ստացված տպավորությունները հիմք են հանդիսացել հեղինակի ամենահայտնի վեպերից մեկի՝ «Ում մահն է գուժում զանգը»-ի համար (1940):

1941թ.-ին Հեմինգուեյը մոտորանավակ է գնել, որը տեղափոխվել է Կուբա: Նա սկսել է հետաքրքրվել ծովային ձկնորսությամբ, և որսը շնաձկներից պաշտպանելու համար նավակի վրա ավտոմատ է տեղադրել։ Հեմինգուեյը գերազանցեց համաշխարհային ռեկորդը՝ մեկ օրում բռնելով յոթ մարլին։ Նավն օգտագործվել է նաև այլ նպատակներով՝ 1942 թվականի ամառվանից մինչև 1943 թվականի վերջ Հեմինգուեյը դրա վրա «որսացել է» գերմանական սուզանավեր։

Հեմինգուեյը սիրում էր որս անել և ինչ-որ կերպ իր համար երկար սաֆարի կազմակերպեց Արևելյան Աֆրիկայում, որի տպավորությունը հիմք հանդիսացավ «Աֆրիկայի կանաչ բլուրները» գրքի համար։ Գրողի գլխավոր գավաթներից են երեք առյուծ, քսանյոթ անտիլոպներ և գոմեշ:

Իր ողջ կյանքի ընթացքում Հեմինգուեյը զգում էր, որ իրեն շրջապատել է դժբախտության ամպը: Նրա հայրը, քույրը և կրտսեր եղբայրը ինքնասպան են եղել։ Ջեյն Մեյսոնի սիրուհին և փարիզցի ընկերը՝ գրող Սքոթ Ֆիցջերալդը, փորձել են ինքնասպան լինել։ Գրողի առաջին կենսագիրներից մեկը նետվել է պատուհանից:

Իր կյանքի ընթացքում Հեմինգուեյը տառապել է սիբիրախտով, մալարիայով, մաշկի քաղցկեղով և թոքաբորբով։ Նա վերապրել է շաքարախտ, երկու ավիավթար, երիկամի և փայծաղի պատռվածք, հեպատիտ, գանգի և ողնաշարի կոտրվածք և հիպերտոնիա: Բայց նա մահացավ «սեփական ձեռքով»։

Հեմինգուեյը ԿԳԲ-ի գործակալ էր. դա հայտնի դարձավ ԿԳԲ-ի սպայի շնորհիվ, ով 90-ականներին մուտք գործեց Ստալինի դարաշրջանի արխիվներ: Գրողը հավաքագրվել է 1941 թվականին և ստացել «Արգո» գաղտնի անունը։ 40-ականներին Հեմինգուեյը Հավանայում և Լոնդոնում հանդիպել է խորհրդային գործակալների հետ և «ցանկություն հայտնել օգնելու»։ Սակայն, ի վերջո, նրա օգնությունը ԿԳԲ-ի համար այնքան էլ չի ստացվել, քանի որ գրողը չի կարողացել քաղաքականապես կարևոր տեղեկատվություն տրամադրել։ Նա երբեք «գործնական աշխատանքի չի մասնակցել»։ 1950-ականներին «Արգո» գործակալն այլևս կապի մեջ չէր խորհրդային գործակալների հետ:

Իր կյանքի վերջին տարիներին Հեմինգուեյը տարված էր աճող պարանոյայով. գրողը համոզված էր, որ ՀԴԲ-ն հետևում է իրեն: Այս մտավախությունն աճեց հատկապես Ռոդչեսթերի Մայո հոգեբուժական կլինիկայում, որտեղ գրողին «բուժում էին» էլեկտրաշոկով։ Նա նույնիսկ կլինիկայում գտնվող հեռախոսից զանգահարել է ընկերոջը և հայտնել այնտեղ տեղադրված հետևող սարքերի մասին։ Այն ժամանակ ոչ ոք չէր հավատում Հեմինգուեյին։ Միայն գրողի մահից հիսուն տարի անց, Տեղեկատվության ազատության մասին նոր օրենքի շնորհիվ, կարող էր հետաքննություն սկսվել: Հետո պարզվեց, որ Հուվերի հրամանով Հեմինգուեյն իսկապես հսկողության և լսումների է ենթարկվել։ Այդ թվում՝ հոգեբուժական կլինիկայում։

 

1961 թվականի հուլիսի 2-ին, Մայոյի կլինիկայից դուրս գրվելուց մի քանի օր անց, Հեմինգուեյը կրակել է ինքն իրեն՝ իր սիրելի ատրճանակից՝ առանց ինքնասպանության պատճառի մասին գրություն թողնելու։ Այս Վինչենցո Բերնարդելի որսորդական հրացանն այժմ կոչվում է «Հեմինգուեյ»:

Էռնեստ Հեմինգուեյն ուներ սիրելի կատու՝ Ձնագնտին, որն ուներ 6 մատ և որը նրան նվիրել էր ծանոթ նավի նավապետը։ Այսօր Ֆլորիդայի Հեմինգուեյի թանգարանում ապրում են Ձնագնդիի առնվազն հիսուն հետնորդներ (վեց մատով): Մինչ օրս պոլիդակտիլային կատուներին անվանում են «Հեմինգուեյի կատուներ»:

Տղամարդկանց «հասարակություն» կա, որոնք նման են Էռնեստ Հեմինգուեյին։ Ամեն տարի հասարակությունն անցկացնում է մրցույթ՝ իր թվից ամենանման անդամին ընտրելու համար։