Ի՞նչ է պոպուլիզմը

Պոպուլիզմը հռետորաբանության ոճ է, որը դիմում է հասարակության լայն զանգվածներին և խոստանում՝ արագ և հեշտ լուծում տալ սոցիալական սուր խնդիրներին։ Պոպուլիզմի հիմքում այս կամ այն քաղաքական ուժի ձգտումն է՝ ձեռք բերել զանգվածների վստահությունն ու աջակցությունը, համաժողովրդական սերը։ Միևնույն ժամանակ, պոպուլիստ գործիչների իրական նպատակները, օրինակ՝ ուժի համար պայքարը, հարստացումը և այլն, սովորաբար քողարկվում են սոցիալապես գրավիչ գաղափարներով։

Պոպուլիստներն իրենց հռետորաբանությունը կառուցում են հասարակ մարդկանց տնտեսական և սոցիալական շահերի շեշտադրման վրա։ Պոպուլիզմի շատ հետազոտողներ, սկսած 1980-ականներից, այն դիտարկում էին որպես հռետորաբանության ոճ, որը կարող է ծառայել ոչ թե մեկ, այլ բազմաթիվ գաղափարախոսությունների։ Կախված աջակցության գաղափարախոսությունից, նրանք տարբերակում են «ձախ» և «աջ» պոպուլիզմը։ Շատ պոպուլիստներ իրենց ներկայացնում են առանձին շրջանների կամ առանձին սոցիալական խմբերի պաշտպաններ, ինչպիսիք են, օրինակ, աշխատավորները, կանայք, քաղաքացիները, գյուղացիները, արդյունաբերության ինչ-որ ոլորտի աշխատողները և այլն։ Պոպուլիստները հռետորաբանության մեջ հաճախ օգտագործում են դիխոտոմիան («կամ-կամ» սկզբունքը) և պնդում են, որ արտահայտում են բնակչության մեծամասնության շահերը։

Տերմինը…

Տերմինը ծագել է լատիներեն  populus բառից, ինչը նշանակում է ազգ: Որպես հասկացություն՝ այն առաջին անգամ շրջանառվեց, երբ Հորսթ Զեյհոֆերին մեղադրեցին պոպուլյարություն (հանրաճանաչություն) և պոպուլիզմ եզրույթները խառնելու մեջ, իսկ քաղաքական գիտության և քաղաքականության մեջ «պոպուլիստ» պիտակավորում ստացան այն գործիչները, ովքեր ընտրությունների ընթացքում անիրական ու վերացական խոստումներով շահադրդում են զանգվածներին՝ ձայն տալու հենց իրենց քաղաքական ուժին։